Tüketici Hukuku

Tüketicinin Tanımı

  • TKHK'ye göre tüketici kavramı: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi kapsamaktadır.

2

Tüketiciyi Koruyan Temel İlkeler

 

   a) Ayıplı Mallar:

  • Ayıplı mal, tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan örnek ya da modele uygun olmaması ya da objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan maldır.

   Malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici;

  • Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,

  • Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,

  • Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait  olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,

  • İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme, seçimlik haklarından birini kullanabilir.

 

 

   b) Cayma Hakkı: 

  • Tüketici, mesafeli sözleşmelerde, tüketici kredilerinde, ön ödemeli konut satışında ve devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmelerinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkına sahiptir.

   c) Sipariş Edilmeyen Mal veya Hizmetler:

  • Sipariş edilmeyen malların gönderilmesi ya da hizmetlerin sunulması durumunda, tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri sürülemez.

 

  • Tüketicinin sessiz kalması ya da mal veya hizmeti kullanmış olması, sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul beyanı olarak yorumlanamaz. Tüketicinin malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğü yoktur.

   d) Satış Yapma Zorunluluğu:

  • Vitrinde, rafta, elektronik ortamda veya açıkça görülebilir herhangi bir yerde teşhir edilen malın, satılık olmadığı belirtilmedikçe satışından kaçınılamaz.

   e) Haksız Şart:

  • Tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dahil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme şartları geçersizdir.

3

Tüketicinin Taraf Olabileceği Uyuşmazlık ve Davalar

  • Eser sözleşmelerinden,

  • Bankacılık işlemlerinden,

  • Özel okul ücretinin iadesinden,

  • Abonelik sözleşmelerinden (elektrik, su, telefon, vs.),

  • Satış vaadi sözleşmelerinden,

  • Mesafeli (internet üzerinden yapılan) satışlardan,

  • Tüketici kredilerinden (konut, ihtiyaç vs.),

  • Alım satım sözleşmelerinden,

  • Konaklama sözleşmelerinden,

  • Ayıplı mal veya hizmetten,

  • kaynaklanan uyuşmazlıklarda bir tarafın tüketici olması halinde TKHK hükümleri uygulanacak olup Tüketici Hakem Heyeti/Tüketici Mahkemeleri görevli ve yetkili olacaktır.

 

  • Davanın açılabileceği yer mahkemesine ilişkin TKHK'de bulunan özel kural gereğince, Tüketici Mahkemelerinin görev alanına giren davalar tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerde de açılabilmektedir.

  • Tüketicinin yerleşim yerinden anlaşılması gereken 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu gereği tüketicinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bu nedenle yazlık, kışlık gibi yerlerde sürekli kalma niyeti bulunmadığından davalar bu yerlerde açılamamaktadır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) ile özel olarak korunan tüketicilere yönelik olarak, taraf oldukları ihtilaflarda uyuşmazlıkların miktarına göre Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemeleri nezdinde yürütülen her türlü işlemde avukatlık ve danışmanlık hizmeti verilmekle birlikte şirket ve gerçek kişi tacirlere yönelik olarak TKHK kapsamında uyuşmazlıkların en aza indirilmesi için danışmanlık hizmeti verilmektedir.